Inhoud
- Wat is satijn, en wat is het verschil met zijde?
- Hoe herkent u echte zijde?
- Welke pyjama is koeler, zijde of satijn van polyester?
- Is zijde beter voor uw huid?
- Satijn van polyester, viscose, katoen of zijde: de vergelijking
- Hoe wast u een pyjama van zijde of satijn?
- Is een zijden pyjama zijn prijs waard?
- Veelgestelde vragen over satijn en zijde
- Bronnen
Satijn of zijde is geen keuze tussen twee gelijke dingen: zijde is een natuurlijke vezel, gesponnen door de zijderups, satijn is een manier van weven die stof laat glanzen. Een satijnen pyjama kan dus van zijde zijn, van viscose, van katoen of, heel vaak, van polyester. Het etiket met de samenstelling beslist.
Hieronder leest u hoe u ze uit elkaar houdt, hoe elke stof zich ’s nachts gedraagt en of zijde zijn prijs waard is, met wat slaaponderzoek echt meet.
Wat is satijn, en wat is het verschil met zijde?
Zijde is een vezel. De rups van de zijdevlinder, Bombyx mori, spint een cocon van één doorlopende draad van enkele honderden meters, opgebouwd uit twee eiwitten: fibroïne en sericine, een gom die vóór het weven grotendeels wordt verwijderd. Moerbeizijde, de meest gebruikte zijde voor nachtkleding, komt van rupsen die met de bladeren van de moerbeiboom worden gevoed.
Satijn is een binding, een manier om draden te kruisen. Elke draad loopt over vier of meer draden heen voordat hij eronder duikt. Die lange stukken aan de oppervlakte, flotteringen genoemd, vormen een glad vlak dat het licht weerkaatst. De goede kant glanst. De achterkant blijft mat.
Elke vezel kan in satijnbinding worden geweven, en zijde wordt ook anders geweven: crêpe, keper, chiffon. In damespyjama’s komt u daardoor vier soorten satijn tegen.
ÉÉN WEEFWIJZE, VIER MOGELIJKE VEZELS
een manier
van weven
Zijdesatijn
Zijden draden in satijnbinding. Het zachtst en het duurst, neemt vocht op.
Satijn van polyester
Synthetische vezel uit aardolie. Glanzend, sterk en betaalbaar, neemt bijna niets op.
Satijn van viscose
Kunstvezel uit de cellulose van hout, vroeger kunstzijde genoemd. Soepel en vochtopnemend.
Katoensatijn
Matter, zacht en vochtopnemend. Makkelijk te wassen.
Dezelfde verwarring tussen vezel en weefsel bestaat bij fluweel, dat wij voor de kleinsten uitleggen in ons artikel over de katoenen of fluwelen babypyjama.
Is zijdesatijn echt zijde?
Ja, als het etiket 100 % zijde vermeldt: het is zelfs de zijden stof die het meest voor pyjama’s wordt gebruikt. Nee, als ‘zijdesatijn’ alleen een handelsnaam is.
In de Europese Unie reserveert Verordening (EU) nr. 1007/2011 het woord zijde voor de vezel van zijdespinnende insecten, en schrijft ze voor dat de samenstelling van elk kledingstuk wordt vermeld. Een productnaam of het woord ‘zijdezacht’ vervangt die regel niet.
Hoe herkent u echte zijde?
Begin bij het etiket met de samenstelling, ingenaaid in een naad. Het geeft elke vezel in procenten: ‘100 % zijde’, ‘100 % polyester’ of een mengsel als ‘95 % polyester, 5 % elastaan’. ‘Zijde-look’, ‘zijdezacht’ of ‘gesatineerd’ beschrijven een uiterlijk, geen zijde van de zijderups.
In onze winkel verzamelt de rubriek pyjama dames van satijn satijnen modellen, en de regel ‘Materiaal’ op de productpagina’s noemt het soort stof, niet altijd de vezel. Wilt u de precieze samenstelling van een model weten voordat u bestelt? Vraag het ons gerust.
Het gewicht van zijde, in momme
Zijde wordt gewogen in momme, afgekort mm. Eén momme is ongeveer 4,3 g/m²: zijde van 19 momme weegt zo’n 82 g/m², zijde van 22 momme zo’n 95 g/m². Voor pyjama’s ziet u vooral 16 tot 22 momme. Lichter is doorschijnender en slijt sneller; zwaarder is steviger, minder doorzichtig en duurder. Momme hoort alleen bij zijde: wordt het voor een pyjama genoemd, dan moet het etiket 100 % zijde zeggen.
Zijde herkennen met uw handen
Drie aanwijzingen, geen enkele doorslaggevend. Zijde wordt in een paar seconden warm in uw hand. Wie ze bij het oor verfrommelt, hoort een zacht geknisper, door wevers het kraken van zijde genoemd. De glans is parelachtig en verandert met de lichtinval, terwijl satijn van polyester egaal glanst, als een spiegel. De brandproef raden wij af: u beschadigt het kledingstuk en een mengsel van vezels vertekent de uitkomst.

Welke pyjama is koeler, zijde of satijn van polyester?
Alles draait om vocht. ’s Nachts geeft uw huid voortdurend waterdamp af, meer naarmate de slaapkamer warmer is, en een vezel die dat vocht opneemt houdt de huid droger. Volgens de vochttabellen van de textielindustrie houdt zijde in gewone lucht ongeveer tien procent van haar gewicht aan water vast, polyester minder dan 1 %. Viscose en katoen staan aan de kant van zijde.
Op een benauwde zomernacht voelt u het verschil: satijn van polyester wordt al snel klam en plakt aan uw rug, zijde blijft langer droog. Polyester heeft daar wel een voordeel tegenover: na het wassen droogt het razendsnel.
Er bestaat nog geen onderzoek dat zijden en polyester pyjama’s tijdens de slaap vergelijkt. Een onderzoeksgroep deed het wel met andere vezels: 36 deelnemers van 50 tot 70 jaar sliepen in een kamer van 30 °C en 50 % luchtvochtigheid, in een pyjama van katoen, polyester of merinowol, terwijl hun slaap werd gemeten (Chow et al., 2019).
TIJD OM IN SLAAP TE VALLEN BIJ 30 °C, PER VEZEL VAN DE PYJAMA
Polyester deed het niet beter dan katoen, en wol, die veel vocht opneemt, verkortte de inslaaptijd. Een getal voor zijde levert dat niet op, wel een les: als het warm is, telt de vezel van uw pyjama.
De slaapkamer telt minstens zo zwaar. Warmte, zeker vochtige warmte, zorgt voor meer ontwakingen en minder diepe slaap (Okamoto-Mizuno en Mizuno, 2012). In een ander onderzoek van hetzelfde team sliepen 17 jonge volwassenen beter bij 17 °C dan bij 22 °C, en beddengoed van polyester of wol maakte geen verschil (Shin et al., 2016). Milieu Centraal raadt bij een cv-ketel met radiatoren aan de thermostaat ’s nachts op 15 graden te zetten, en de verwarming in slaapkamers uit te draaien.
En in de winter, is satijn dan te koud?
Bij de eerste aanraking voelt satijn koel aan. Een licht satijn, van zijde of van polyester, isoleert weinig: het verwarmt niet, ook al leest u soms het tegendeel.
Kies voor de winter een zwaarder satijn, een model met lange mouwen en pijpen, of trek er een ochtendjas over aan. Heeft u ’s nachts het koud, dan vergelijkt ons artikel over de warme winterpyjama voor dames de stoffen die echt warm houden.
Is zijde beter voor uw huid?
Overal leest u dat zijde hypoallergeen en antibacterieel is en de huid hydrateert dankzij haar aminozuren. Wij vonden geen gepubliceerd onderzoek dat dat aantoont voor nachtkleding.
Het degelijkste onderzoek gaat over eczeem. Kinderen van 1 tot 15 jaar met matig tot ernstig eczeem kregen al dan niet zijden kleding naast hun gewone behandeling, om 6 maanden te dragen, vooral ’s nachts. In totaal 300 kinderen. Tussen beide groepen was er geen verschil in ernst, en huidinfecties kwamen even vaak voor: 25 % met zijde, 28 % zonder (Thomas et al., 2017).
WAT U OVER ZIJDE LEEST, EN WAT WE WETEN
Wat u vaak leest
- Zijde is hypoallergeen.
- Zijde is antibacterieel.
- De aminozuren hydrateren de huid.
- Satijn houdt warm in de winter.
Wat de gegevens laten zien
- Geen onderzoek met een pyjama toont het aan.
- Bij 300 kinderen niet minder infecties met zijde.
- Geen onderzoek meet dat effect.
- Licht satijn isoleert weinig, welke vezel ook.
Wat wel klopt: een zachte stof zonder dikke naden of kriebelende labels is prettiger voor een gevoelige huid. Zijde is dat, een goed satijn van viscose of katoen ook.
Satijn van polyester, viscose, katoen of zijde: de vergelijking
Zo gedraagt elke stof zich op de punten die ’s nachts tellen.
| Criterium | Satijn van polyester | Satijn van viscose | Katoensatijn | Zijde (zijdesatijn) |
|---|---|---|---|---|
| Vezel | Synthetisch, uit aardolie | Kunstvezel, cellulose van hout | Natuurlijk, plantaardig | Natuurlijk, eiwit van de zijderups |
| Glans | Sterk en egaal | Middel, heel soepel | Ingetogen | Parelachtig, wisselt met het licht |
| Neemt zweet op | Heel weinig | Goed | Goed | Goed |
| Op warme nachten | Kan klam worden | Aangenaam | Aangenaam | Aangenaam |
| Statische elektriciteit | Vaak bij droge lucht | Zelden | Zelden | Mogelijk bij heel droge lucht |
| Kreuken | Weinig | Sterk | Gemiddeld | Gemiddeld |
| Wassen | Machine, fijnwas 30 °C | Voorzichtig, kwetsbaar als het nat is | Machine, makkelijk | Hand of zijdeprogramma, hooguit 30 °C |
| Prijs | Laagst | Laag tot middel | Middel | Een veelvoud |
Geen kolom wint op alles: polyester wint op onderhoud en budget, zijde op het gevoel bij warm weer, viscose en katoen zitten ertussenin.
Hoe wast u een pyjama van zijde of satijn?
Het wasetiket gaat altijd voor onze tips.
Zijde wassen
Was zijde met de hand in koud of lauw water, hooguit 30 °C, of in de machine als het etiket dat toestaat, op het zijde- of wolprogramma met een heel lage centrifuge. Gebruik een wasmiddel voor zijde en wol, zonder enzymen: die zijn gemaakt om eiwitvlekken af te breken, en zijde is een eiwit. Geen bleekmiddel en nooit uitwringen: rol de pyjama in een droge handdoek en druk het water eruit. Laat hem in de schaduw drogen, want zon vergeelt lichte zijde, het liefst op een beklede hanger.
Satijn van polyester of viscose
Satijn van polyester mag in de machine, fijnwas op 30 °C, in een waszak. De waszak beschermt de flotteringen, die makkelijk blijven haken: een getrokken draad is niet te herstellen. Vermijd de droger op hoge temperatuur. Viscose is nat kwetsbaar en vraagt een lage centrifuge en liggend drogen.

Is een zijden pyjama zijn prijs waard?
Ja, 100 % zijde is duur, en daar is een eenvoudige reden voor: elke cocon levert weinig draad, en er moeten moerbeibomen worden gekweekt, rupsen worden gehouden en cocons worden afgewikkeld. Een zijden pyjama kost zo een veelvoud van een pyjama van polyestersatijn.
Reken in nachten in plaats van in euro’s: een pyjama die u twee nachten per week draagt, gaat zo’n honderd nachten per jaar mee. Zijde loont als u het ’s nachts vaak warm heeft en van dat gladde gevoel houdt, of als u een natuurlijke vezel wilt. Polyestersatijn past bij u als u de uitstraling van satijn zoekt en zorgeloos in de machine wilt wassen.
Zweet u veel, bijvoorbeeld tijdens de zwangerschap? Dan blijft een katoenen pyjama het makkelijkst, en voor die maanden vindt u ook onze zwangerschapspyjama’s en onze gids voor de zwangerschapspyjama.
Veelgestelde vragen over satijn en zijde
Wat doet satijn met uw haar?
Een kussensloop of slaapmuts van glad satijn wrijft minder over het haar dan ruw katoen, waardoor lang of krullend haar ’s nachts minder klit. Wij vonden echter geen degelijk onderzoek dat gezonder haar of minder gespleten punten aantoont. Het gladde oppervlak doet het werk, niet de vezel: satijn van polyester werkt daarvoor ook.
Welke stof lijkt het meest op zijde?
Viscose en modal, twee vezels uit de cellulose van hout, komen dicht in de buurt qua soepelheid en vochtopname. Cupro, gemaakt van de pluisjes rond katoenzaadjes, heeft een vergelijkbare val. Satijn van polyester bootst vooral de glans na. Geen van alle heeft dezelfde samenstelling: alleen het etiket ‘100 % zijde’ garandeert zijde.
Waar komt satijn vandaan?
Volgens de gangbare verklaring gaat het woord terug op Zaitun, de Arabische naam van de Chinese havenstad Quanzhou, vanwaar glanzende zijden stoffen naar het westen werden verscheept. Het eerste satijn was dus van zijde. Tegenwoordig is satijn een weefwijze die met elke vezel kan, van polyester tot katoen.
Hoe voorkomt u statische elektriciteit in een satijnen pyjama?
Vooral satijn van polyester, dat bijna geen vocht opneemt, laadt zich op als de verwarming de lucht in de slaapkamer droog maakt. Lucht de kamer, houd de lucht iets vochtiger, spoel de pyjama goed uit en laat hem aan de lucht drogen in plaats van in de droger. Viscose, katoen en zijde hebben er veel minder last van.
Bronnen
Chow C.M., Shin M., Mahar T.J., Halaki M., Ireland A. (2019). The impact of sleepwear fiber type on sleep quality under warm ambient conditions. Nature and Science of Sleep, 11, 167-178. DOI: 10.2147/NSS.S209116
Okamoto-Mizuno K., Mizuno K. (2012). Effects of thermal environment on sleep and circadian rhythm. Journal of Physiological Anthropology, 31(1), 14. DOI: 10.1186/1880-6805-31-14
Shin M., Halaki M., Swan P., Ireland A.H., Chow C.M. (2016). The effects of fabric for sleepwear and bedding on sleep at ambient temperatures of 17 °C and 22 °C. Nature and Science of Sleep, 8, 121-131. DOI: 10.2147/NSS.S100271
Thomas K.S., Bradshaw L.E., Sach T.H., Batchelor J.M., Lawton S., Harrison E.F. et al. (2017). Silk garments plus standard care compared with standard care for treating eczema in children: a randomised, controlled, observer-blind, pragmatic trial (CLOTHES Trial). PLOS Medicine, 14(4), e1002280. DOI: 10.1371/journal.pmed.1002280