Pyjamatips

Velours of katoen voor uw baby: pyjama en TOG-waarde per temperatuur

Velours of katoen hangt af van de slaapkamer: de juiste pyjama en TOG-waarde per graad, en wat de Nederlandse adviezen zeggen over veilig slapen.

Bekijk de selectie Pyjama Baby
Vrouw die een oudroze velours boxpakje omhooghoudt bij een eikenhouten commode met gevouwen katoenen babykleding, naast een leeg spijlenbedje
Inhoud
  1. Velours of katoen: wat is het verschil voor uw baby?
  2. Wanneer trekt u uw baby een velours boxpakje aan?
  3. Welke TOG-waarde slaapzak en welke pyjama bij welke temperatuur?
  4. Hoe weet u of uw baby het te warm of te koud heeft?
  5. Welke adviezen voor veilig slapen gelden, welke stof u ook kiest?
  6. Welke stof kiest u in de winter voor een babypyjama?
  7. En in de zomer, welke pyjama voor uw baby?
  8. Veelgestelde vragen over een velours of katoenen pyjama voor uw baby
  9. Bronnen

Een velours boxpakje past bij uw baby als de slaapkamer koel is, en koel is in Nederland het advies: 15 tot 18 °C. Onder een slaapzak van ongeveer 2,5 TOG is velours dan meestal een goede keuze. Wordt de kamer warmer dan 20 °C, dan volstaat vaak dun katoen. Voel in het nekje of uw baby het niet te warm heeft.

Velours of katoen? Die vraag komt bij elke seizoenswissel terug, meestal ’s avonds voor de commode. Toch doet de stof er minder toe dan u zou denken. Wat telt, is alles wat uw baby aanheeft, slaapzak inbegrepen, afgezet tegen de temperatuur van de slaapkamer. De TOG-waarde van de slaapzak is daarbij het grootste stuk van de puzzel.

Velours of katoen: wat is het verschil voor uw baby?

Beide zijn meestal soepele tricotstoffen, die meebewegen als uw baby de beentjes optrekt of de armpjes strekt. Het verschil zit in de dikte van de stof en het oppervlak. Velours heeft een korte, zachte pool; katoenen tricot is glad en dun.

Katoenen tricot

Dun, zacht en ademend. Het boxpakje voor zachte nachten, als de kamer boven 20 °C komt.

Velours

Tricot met een korte pool, dikker en warmer. Voor een koele kamer, onder een slaapzak.

Badstof, molton, fleece

Lusjes of een geruwde binnenkant, nog warmer. Voor een koude kamer, met een lichtere slaapzak.

Algemene richtlijn: bij dezelfde vezel maken de dikte en het ruwen van de stof veel verschil in warmte. Alleen het label vertelt waar het boxpakje van gemaakt is.

In het dagelijks gebruik droogt katoenen tricot snel en kan het tegen veel wasbeurten. Velours houdt de warmte beter vast, maar droogt langzamer en de pool wordt plat als u er ruw mee omgaat. U komt ook viscose van bamboe tegen, soepel en zacht, dat draagt als licht katoen.

In onze collectie babypyjama’s staat de samenstelling van elk model op de productpagina: dat is het eerste om te controleren voordat u voor het seizoen kiest.

Oudroze velours boxpakje en crèmekleurig geribd katoenen boxpakje met voetjes naast elkaar, met een wit rompertje met korte mouwen en een beige slaapzak
Velours herkent u aan de korte pool die het licht vangt en van tint lijkt te wisselen als u erover strijkt; katoenen tricot blijft overal even mat.

Wanneer trekt u uw baby een velours boxpakje aan?

Velours is een boxpakje voor een koele kamer. In de praktijk: haal het tevoorschijn als de thermometer in de babykamer bij het slapengaan 18 °C of minder aangeeft, of als de kamer ’s nachts flink afkoelt. Met de Nederlandse adviestemperatuur van 15 tot 18 °C is dat een groot deel van het jaar het geval, zeker in het stookseizoen.

Rond 20 °C kan het allebei. Velours onder een lichte slaapzak, of katoen onder een warmere: voel na een uur in het nekje en pas het de volgende avond aan. Boven 21 °C is velours in de meeste gevallen te warm.

En voor de eerste weken?

Een velours boxpakje in maat 50 volgt precies dezelfde regels: dezelfde koele kamer, dezelfde goed passende slaapzak. Kies de maat op lengte in centimeters, niet op leeftijd in maanden. Te korte voetjes dwingen uw baby de teentjes te krommen, en in de eerste weken groeit hij of zij snel.

Bent u de vluchtkoffer voor de bevalling nog aan het inpakken? Onze gids voor de zwangerschaps- en voedingspyjama helpt u ook bij uw eigen keuze.

Welke TOG-waarde slaapzak en welke pyjama bij welke temperatuur?

De JGZ-richtlijn Preventie wiegendood, waar consultatiebureaus mee werken, noemt een slaapkamer van maximaal 18 °C. De overzichtskaart bij die richtlijn en VeiligheidNL geven 15 tot 18 °C. Dat is koeler dan de 18 tot 20 °C die de Franse en Italiaanse gezondheidsinstanties aanraden. Hang een thermometer bij het bedje, niet naast de verwarming.

De tabel volgt de richtlijnen die bijna alle slaapzakfabrikanten geven. Het zijn geen officiële adviezen, en het label van uw eigen slaapzak gaat voor.

KamerOnder de slaapzakTOG-waarde slaapzak, gangbare richtlijn
Onder 15 °CRomper met lange mouwen en velours boxpakjeZeer warm, 2,5 tot 3,5 TOG; verwarm eerst de kamer
15 tot 18 °C, het Nederlandse adviesRomper met lange mouwen en velours boxpakjeWarm, ongeveer 2,5 TOG
18 tot 20 °CRomper en pyjama, velours rond 18 °C, katoen rond 20 °COngeveer 2,5 TOG
20 tot 22 °CKatoenen pyjama, met romper als de kamer ’s nachts afkoeltLicht, ongeveer 1 TOG
22 tot 24 °CDunne katoenen pyjama, of alleen een romper met lange mouwen1 TOG, of zelfs 0,5 TOG
24 tot 27 °CRomper met korte mouwenZeer licht, 0,5 TOG
Boven 27 °CLuier en romper met korte mouwen, of alleen een luier0,5 TOG of geen slaapzak

Is de kamer te warm of te koud, pas dan eerst de kamer aan: de verwarming laag in de winter, overdag de gordijnen dicht en ’s avonds luchten in de zomer. De kleding komt daarna.

Wat betekent de TOG-waarde van een slaapzak?

TOG staat voor de warmteweerstand van een stof: hoe hoger de waarde, hoe beter de stof isoleert. Eén TOG is 0,1 m²·K/W. Pyjama’s hebben bijna nooit een TOG-waarde, daarom denkt u in laagjes. Een slaapzak van 2,5 TOG is bedoeld voor een koele kamer met een pyjama eronder. Trekt u er een fleece boxpakje onder in plaats van katoen, dan stijgt de totale isolatie mee.

Hoe weet u of uw baby het te warm of te koud heeft?

VeiligheidNL adviseert het nekje te voelen met de bovenkant van uw vingers. De Britse gezondheidsdienst NHS voegt eraan toe dat koele handjes en voetjes normaal zijn en niet betekenen dat uw baby het koud heeft. Voelt de huid warm of klam aan, haal dan een laagje weg of kies een lichtere slaapzak. Is het nekje koel, voeg er dan een toe.

Het gaat om meer dan comfort. In Tasmanië maten onderzoekers de isolatie van kleding en beddengoed op de plek waar baby’s aan wiegendood waren overleden, en bij controlebaby’s van dezelfde leeftijd. Die metingen lukten bij 68% van de onderzochte sterfgevallen.

Isolatie te veel ten opzichte van de kamertemperatuur

Controlebaby’s 0,6 TOG
Baby’s overleden aan wiegendood 2,3 TOG
Gemiddelden gemeten bij 28 gevallen en hun controles (Ponsonby et al., 1992). Het gaat om een waargenomen verband, niet om het bewijs dat warmte alleen de dood veroorzaakt.

In dat onderzoek maakte elke TOG te veel het risico 1,26 keer zo groot, los van de slaaphouding (Ponsonby et al., 1992). In het zuidwesten van Engeland vond een ouder onderzoek ook meer zeer warm toegedekte baby’s onder de overleden baby’s, en een 2,7 keer zo groot risico als de verwarming de hele nacht aanstond. Het verschil was groter bij baby’s ouder dan 70 dagen (Fleming et al., 1990).

Ook de Amerikaanse academie voor kindergeneeskunde rekent oververhitting tot de situaties die u moet vermijden, samen met zacht beddengoed (Moon et al., 2022). Uw velours boxpakje is dus op zich het probleem niet. Dat is de stapeling: velours, romper, dikke slaapzak en een kamer van 22 °C.

Welke adviezen voor veilig slapen gelden, welke stof u ook kiest?

Het boxpakje is niet alles. De JGZ-richtlijn Preventie wiegendood en VeiligheidNL komen samen op een handvol gewoonten.

  • Leg uw baby altijd op de rug te slapen, op een stevige, vlakke matras.
  • Geen kussen, hoofdbeschermer, speelgoed of andere zachte voorwerpen in bed.
  • Geen dekbed tot 2 jaar, en combineer een slaapzak nooit met een dekbed.
  • Een goed passende slaapzak, met armsgaten en halsopening die niet te groot zijn.
  • Een slaapkamer van 15 tot 18 °C, zonder te veel beddengoed of nachtkleding.
  • Het hoofd van een slapende baby binnenshuis altijd onbedekt.
  • Een eigen wieg of bedje op uw kamer, minstens het eerste halfjaar; niet samen in het ouderlijk bed tot 4 maanden, bij rokende ouders niet tot 6 maanden.
  • Een rookvrije omgeving.

Dus geen mutsje in bed: dat is binnenshuis niet nodig. Een bedekt hoofd tijdens de slaap, door een laken of een deken, is een goed onderzochte risicofactor.

24,6%

van de baby’s die aan wiegendood overleden, had tijdens de laatste slaap het hoofd bedekt, tegen 3,2% van de controlebaby’s, in 10 samengevoegde onderzoeken.

Blair et al., 2008, Archives of Disease in Childhood

De auteurs van dit overzicht schatten dat het vermijden van een bedekt hoofd deze sterfgevallen met meer dan een kwart zou kunnen verminderen: hun schatting van het toe te schrijven risico is 27,1% (Blair et al., 2008). Daarom noemt VeiligheidNL een goed passende babyslaapzak de veiligste optie zodra uw baby zich in bed gaat verplaatsen, vaak al binnen een paar weken na de geboorte.

Leeg houten spijlenbedje met een strak crèmekleurig hoeslaken, waarop de handen van een man een beige slaapzak gladstrijken, zonder kussen, deken of knuffel
Zo leeg hoort een babybedje eruit te zien: de slaapzak neemt de plaats in van dekbed en deken, en de knuffel is er overdag bij, niet in bed.

Welke stof kiest u in de winter voor een babypyjama?

In de winter werkt een eenvoudig trio: een katoenen romper met lange mouwen, een velours boxpakje en een slaapzak die past bij de kamer. Fleece, van polyester, isoleert nog meer. Dat is zinvol in een kamer die onder 15 °C zakt, met een lichtere slaapzak zodat de laagjes niet optellen.

Wol komt vooral voor in sommige slaapzakken en wast u volgens het label, vaak op het wolprogramma. Batist, dat soms voor de winter wordt aangeraden, is juist een heel dunne katoenen stof, gemaakt voor warm weer.

En zijde? Die is zeldzaam in babypyjama’s, duur en kwetsbaar in de was. De antibacteriële werking of de „slaapfactor” die eraan wordt toegeschreven, steunt op geen enkel onderzoek bij baby’s dat wij hebben gevonden. Voor volwassenen heeft zijde andere voordelen, die onze vergelijking pyjama van satijn of zijde op een rij zet.

Ideeën die nog steeds rondgaan

Wat u vaak hoort

  • Een mutsje houdt uw baby ’s nachts warm.
  • Woelt hij zich bloot, dan moet er een deken bij.
  • Koude handjes betekenen dat hij het koud heeft.
  • In de winter elke nacht velours.

Wat de adviezen zeggen

  • Binnenshuis blijft het hoofd van een slapende baby onbedekt.
  • Geen dekbed erbij: pas de slaapzak of het laagje eronder aan.
  • Koele handjes en voetjes zijn normaal: voel in het nekje.
  • In een kamer van 21 °C kan een katoenen pyjama genoeg zijn.
Adviezen uit de JGZ-richtlijn Preventie wiegendood, van VeiligheidNL en van de NHS.

En voor uzelf, als u ’s nachts opstaat in een huis van 18 °C: onze gids om warm te blijven in een winterpyjama zet de stoffen voor volwassenen op een rij.

En in de zomer, welke pyjama voor uw baby?

Zodra de kamer boven 22 tot 24 °C komt, neemt katoen het over: een dunne pyjama, daarna alleen een romper, onder een slaapzak van 0,5 TOG. Op warme zomernachten, als de slaapkamer om middernacht nog warm is, zijn een luier en een romper met korte mouwen vaak genoeg. Voel bij het slapengaan in het nekje, en nog eens als u zelf naar bed gaat.

Houd een katoenen pyjama met lange mouwen bij de hand voor onweersnachten die ineens afkoelen. Het velours kan wachten tot de herfst. Als uw kind later de slaapzak inruilt voor een tweedelige pyjama, neemt onze collectie kinderpyjama’s het over, met dezelfde richtlijnen voor de slaapkamer.

Veelgestelde vragen over een velours of katoenen pyjama voor uw baby

Hoeveel boxpakjes heeft een pasgeboren baby nodig?

Reken op vier tot zes boxpakjes per maat in de eerste weken: tussen het spugen, een lekkende luier en de droogtijd door moet u soms twee keer in dezelfde nacht verschonen. Kies katoen of velours naar het seizoen van de geboorte en koop weinig in maat 50, die is snel te klein.

Mag een baby met sokjes slapen?

Ja, als het boxpakje geen voetjes heeft en de kamer koel is. Kies zachte sokjes die niet knellen rond de enkel. Wat koele voetjes zijn normaal en betekenen niet dat uw baby het koud heeft: het nekje vertelt u veel beter hoe warm hij of zij het heeft.

Hoe wast u een velours boxpakje?

Volg de temperatuur op het label, vaak 30 of 40 °C. Sluit de drukknopen, keer het boxpakje binnenstebuiten om de pool te sparen, doseer weinig wasmiddel en spoel goed. Wasverzachter is niet nodig. Vermijd de droger op hoge temperatuur en was elk nieuw boxpakje voordat uw baby het voor het eerst aantrekt.

Is velours voor baby’s van katoen?

Niet altijd. Velours is een structuur, een tricot met een korte pool, en geen vezel. Het kan van katoen zijn, van katoen gemengd met polyester of helemaal synthetisch, en dat verandert hoe zacht en ademend het is. De precieze samenstelling staat op het label en op de productpagina: daar moet u naar kijken.

Bronnen

Blair P.S., Mitchell E.A., Heckstall-Smith E.M.A., Fleming P.J. (2008). Head covering – a major modifiable risk factor for sudden infant death syndrome: a systematic review. Archives of Disease in Childhood, 93(9), 778-783. DOI: 10.1136/adc.2007.136366

Fleming P.J., Gilbert R., Azaz Y., Berry P.J., Rudd P.T., Stewart A., Hall E. (1990). Interaction between bedding and sleeping position in the sudden infant death syndrome: a population based case-control study. BMJ, 301(6743), 85-89. DOI: 10.1136/bmj.301.6743.85

Moon R.Y., Carlin R.F., Hand I., Task Force on Sudden Infant Death Syndrome and Committee on Fetus and Newborn (2022). Sleep-Related Infant Deaths: Updated 2022 Recommendations for Reducing Infant Deaths in the Sleep Environment. Pediatrics, 150(1), e2022057990. DOI: 10.1542/peds.2022-057990

Ponsonby A.L., Dwyer T., Gibbons L.E., Cochrane J.A., Jones M.E., McCall M.J. (1992). Thermal environment and sudden infant death syndrome: case-control study. BMJ, 304(6822), 277-282. DOI: 10.1136/bmj.304.6822.277

10% Korting op de hele winkel !

Word lid van onze VIP-klantenlijst en profiteer van onze exclusieve aanbiedingen, promoties en privéverkopen en ontvang uw welkomstgeschenk.

0