Inhoud
- Welk slaapfeestje past bij welke leeftijd?
- Hoe organiseert u een slaapfeestje, stap voor stap?
- Wat spreekt u af met de andere ouders?
- Hoe verloopt een slaapfeestje, uur per uur?
- Wat eet u op een slaapfeestje?
- Leuke ideeën voor een slaapfeestje: spelletjes en thema’s
- Een slaapfeestje voor volwassenen
- Welke pyjama draagt u op een slaapfeestje?
- Checklist voor het slaapfeestje
- Hoe krijgt u iedereen in slaap?
- Veelgestelde vragen over een slaapfeestje
- Bronnen
Voor een geslaagd slaapfeestje kiest u een vrijdag of zaterdag, nodigt u weinig kinderen uit (twee tot zes, afhankelijk van de leeftijd), stuurt u de uitnodiging twee weken vooraf met de tijden en plant u een eenvoudige maaltijd, twee of drie activiteiten, een knusse slaaphoek, een ontbijt en een vast tijdstip voor licht uit, dat u bij aankomst meteen meldt.
De rest zit in de details: een vriendje dat bang is in het donker, een pinda-allergie, een tiener die haar telefoon tot twee uur ’s nachts wil houden. Hieronder leest u hoe u dat voor bent, of u nu kleuters, brugklassers of uw eigen vriendinnen ontvangt.
Welk slaapfeestje past bij welke leeftijd?
Een slaapfeestje voor een kind van zes en een voor een tiener van vijftien hebben weinig gemeen, behalve de pyjama. De tabel geeft richtlijnen om aan te passen aan uw huis en aan de kinderen; de tijden volgen het Nederlandse ritme met vroeg avondeten.
| Leeftijd | Gasten | Tijden | Licht uit | Wat ze leuk vinden | Let op |
|---|---|---|---|---|---|
| 5 tot 7 jaar | 2 of 3 | Komen rond 16.30 uur, ophalen rond 10.00 uur | Rond 20.00 uur | Hut van lakens, speurtocht met zaklamp, voorleesverhaal | Vaak de eerste nacht van huis |
| 8 tot 10 jaar | 3 tot 5 | Komen rond 17.00 uur, ophalen rond 10.30 uur | Rond 21.00 of 21.30 uur | Zelf pizza beleggen, film voor alle leeftijden, gezelschapsspellen | De drukte die na het eten toeneemt |
| 11 tot 13 jaar | 4 tot 6 | Komen rond 17.30 uur, ophalen rond 11.00 uur | Rond 22.30 uur, fluisteren mag | Karaoke, muziekquiz, uitdagingen, gezichtsmaskers | Telefoons, groepjes die iemand buitensluiten |
| 14 tot 17 jaar | 4 tot 6 | Komen rond 18.30 uur, ophalen eind van de ochtend | Stil rond middernacht | Series kijken, samen koken, partyspellen | Onverwacht naar buiten, sociale media, alcohol |
| Volwassenen | 4 tot 8 | Komen rond 19.00 uur, brunch de volgende dag | Vrij | Borrelplank, spellen, cultfilm, wellnessavond | Een echte slaapplek voor iedereen |
Jonger dan 7: het “halve” slaapfeestje
Voor kleuters is een slaapfeestje vooral een avontuur, en sommigen willen om negen uur toch naar mama. Nodig voor een eerste keer één of twee vriendjes uit die uw kind goed kent en waarvan de ouders dichtbij wonen. Wat op deze leeftijd goed werkt: samen eten, pyjama aan, film en voorleesverhaal, en rond 20.00 uur halen de ouders hun kind op. De magie blijft, de huilbui om middernacht niet.
Van 8 tot 13 jaar: het echte slaapfeestje
In de bovenbouw van de basisschool wordt het slaapfeestje een vast ritueel, vaak als kinderfeestje voor een verjaardag. De uitdaging is de drukte te laten zakken voor het slapen: na het eten stijgt de spanning snel. Brugklassers willen vooral vertrouwen. Een meisje van 12 wil tijd met haar vriendinnen: kletsen, zich voor de grap opmaken, een dansje verzinnen. U zet de grenzen neer (stiltetijd, telefoons, welke kamers) en blijft in de buurt zonder elke minuut te plannen.
Van 14 tot 17 jaar: afspraken zwart op wit
Bij tieners is de vraag niet meer “wat gaan ze doen?” maar “wat mag er?”. Zet het in de uitnodiging: ’s nachts niet de deur uit, geen alcohol, de hele tijd een volwassene in huis. De ouders van de gasten lezen het mee.
Hoe organiseert u een slaapfeestje, stap voor stap?
Een goed slaapfeestje bereidt u ongeveer drie weken van tevoren voor, wanneer de agenda’s van de gezinnen nog leeg zijn.
De datum. Vrijdag- of zaterdagavond, in de herfst- of kerstvakantie, of voor een vrije dag. Wat echt telt is de volgende dag: geen school, geen wedstrijd, geen verjaardag bij opa en oma om twaalf uur. Op zaterdagavond blijft de zondag over om bij te komen.
Het aantal gasten. De ruimte op de vloer beslist. Reken per slaapplek ongeveer twee meter bij één, plus een vrij pad naar de wc waar niemand om drie uur ’s nachts op de tast overheen hoeft te stappen. Een woonkamer van 20 vierkante meter biedt plek aan vier of vijf kinderen als de salontafel opzij gaat.
De uitnodiging. Die moet zin geven én ouders geruststellen. Vermeld de datum, de aankomst- en ophaaltijd, het adres, het thema, wat de gasten meenemen, uw telefoonnummer en een regel om allergieën of medicijnen te melden. Vraag om antwoord uiterlijk een week vooraf.
De slaaphoek. Maak van de woonkamer of de grootste slaapkamer een kampement: matrassen of luchtbedden op een rij, slaapzakken, veel kussens en een lichtslinger met warm licht. Leg iedereen met het hoofd tegen de muur en de voeten naar het midden: zo heeft ieder een eigen plek en blijft er een looppad vrij. Denk aan de kou van de vloer. Een matras op tegels koelt snel af, ook in een verwarmde kamer: leg er een opgevouwen deken of een kleed onder. Laat bij de deur een nachtlampje branden.

Wat spreekt u af met de andere ouders?
Wie andermans kinderen laat logeren, is zestien of zeventien uur verantwoordelijk. Met een appje per gezin, een week vooraf, voorkomt u bijna alle verrassingen.
| Vraag naar | Waarom | Wat u ermee doet |
|---|---|---|
| Voedselallergieën en intoleranties | Het menu en het snoep hangen ervan af | Eén menu zonder het allergeen, etiketten gelezen |
| Medicijnen, ook voor noodgevallen | Astma, ernstige allergie, diabetes | Weten waar het medicijn zit en hoe het werkt |
| Twee nummers die de hele nacht bereikbaar zijn | Een kind dat ziek wordt of naar huis wil | Een lijstje op de koelkast |
| Gewoonten ’s nachts | Bang in het donker, knuffel, bedplassen, slaapwandelen | Nachtlampje, plek bij de deur, alle discretie |
| Schermen, films en foto’s | De regels verschillen sterk per gezin | De strengste regel geldt voor de hele groep |
Heeft een gast een voedselallergie, laat dan iedereen hetzelfde eten, zonder het allergeen: stiekem snoep ruilen is een klassieker. Lees de etiketten. De Europese regels verplichten veertien belangrijke allergenen te vermelden, waaronder pinda’s, noten, melk, ei en granen met gluten, maar een recept kan van maand tot maand veranderen. Heeft het kind een adrenalinepen of een inhalator, vraag de ouders dan te laten zien waar die zit en hoe hij werkt. Bij nood belt u 112.
Voor films is de Kijkwijzer een handig houvast: alle leeftijden, 6, 9, 12, 14, 16 of 18 jaar. Spreek ook af wat er met telefoons gebeurt (veel gezinnen kiezen voor een mandje vanaf een vast tijdstip) en of foto’s gedeeld mogen worden, en met wie.
Hoe verloopt een slaapfeestje, uur per uur?
Het geheim van een avond die rustig eindigt: drukke en rustige momenten afwisselen, en echt afremmen vanaf de film. Dit schema is voor kinderen van 8 tot 10 jaar; voor kleuters maakt u het korter.
Een slaapfeestje voor 8 tot 10 jaar, van aankomst tot ophalen
17.00 uur, aankomst
Tassen naar de slaaphoek, rondje door het huis en uitleg van de regels: welke kamers, hoe laat het stil is, waar de telefoons blijven.
17.30 uur, kamp opbouwen
Iedereen kiest een plek, blaast een luchtbed op, rolt de slaapzak uit. Dat duurt een goed half uur.
18.00 uur, samen koken
Pizza’s zelf beleggen, tosti’s of pannenkoeken: koken wordt een activiteit.
19.00 uur, uitrazen
Speurtocht, uitbeelden, een spel met de hele groep.
20.00 uur, pyjama, tanden en film
Iedereen kleedt zich om en poetst de tanden vóór de film: wie in slaap valt, hoeft alleen nog toegedekt te worden.
21.30 uur, licht uit
Nachtlampje aan, deur op een kier. Nog even fluisteren, dan wordt het stil.
8.00 uur, ontbijt
Pannenkoeken, beschuit met hagelslag, warme chocolademelk: een flink ontbijt na een korte nacht.
Wat eet u op een slaapfeestje?
Het eten hoeft niet ingewikkeld. Formules waarbij ieder zijn eigen bord samenstelt werken op elke leeftijd: pizzadeeg in kleine porties met vier of vijf soorten beleg, wraps, tosti’s, pannenkoeken. Zet er reepjes wortel en komkommer met een yoghurtdipje bij. Popcorn blijft de koning van de filmavond: zelf maken en per groepje een eigen schaal, dan blijven er minder kruimels in de slaapzakken.
Na het eten liever water of warme chocomel dan frisdrank. Pas op bij de kleintjes: kleine, ronde en harde voedingsmiddelen, zoals hele pinda’s, hele druiven of harde snoepjes, geven bij jonge kinderen kans op verslikken. Snijd druiven in vieren en laat noten weg. Voor een slaapfeestje met volwassenen werkt een borrelplank goed, of in de winter gourmetten, als iedereen al in een warme pyjama zit.
Leuke ideeën voor een slaapfeestje: spelletjes en thema’s
Drie activiteiten zijn genoeg: één om te bewegen, één om te lachen en één om tot rust te komen.
Voor kinderen van 5 tot 10 jaar. Een speurtocht met zaklampen in het donkere huis, met tien aanwijzingen en een kleine schat om te delen, wint het altijd. Voeg een hut om samen te bouwen toe, uitbeelden, “Wie ben ik?” of een eenvoudig gezelschapsspel, en sluit af met een verhaal onder de hut. Een kussengevecht? Vijf minuten, in een kamer zonder breekbare spullen, liever vóór het eten dan voor het slapen.
Voor brugklassers en tieners. Vanaf 11 of 12 jaar nemen groepsspellen het over: weerwolven, een muziekquiz met liedjes uit hun kindertijd, doen, durven of de waarheid in een afgesproken versie, een dansje dat ze in een uur instuderen. Bij een beautyavond met stoffen maskers: laat zelfgemaakte recepten met citroen of etherische olie weg, die kunnen een jonge huid irriteren.
De film. Laat kiezen uit twee of drie titels die u hebt uitgezocht, passend bij de leeftijd van de jongste. Een enge film om kinderen van 9 te laten griezelen is de bekendste oorzaak van huilend wakker worden om twee uur ’s nachts.
Een thema geeft kleur aan de uitnodiging en helpt bij alle keuzes. Een bioscoopavond met zelfgetekende kaartjes en popcorn in puntzakjes. Kamperen in de woonkamer met tentjes en hoofdlampjes. Een dierenfeestje waarbij iedereen in een onesie met capuchon komt, beer of ander dier, met een modeshow voor het eten. In december een kerstavond in bijpassende pyjama’s; lees ook waar de traditie van bijpassende kerstpyjama’s vandaan komt. Of simpelweg: iedereen in ruitjes of strepen, voor een groepsfoto die meteen klopt.
Een slaapfeestje voor volwassenen
Een pyjamafeest heeft geen leeftijdsgrens. Met vriendinnen, als stel of als vrijgezellenfeest: vier tot acht mensen, een borrelplank, een wellnessavond of een cultfilm uit de tienertijd, en bijpraten tot diep in de nacht. Spreek een dresscode af: de lekkerste, de chicste of de grappigste pyjama. Voor een chique look leest u hoe u kiest tussen een pyjama van satijn of zijde; midden in de winter helpen onze tips om warm te blijven in een winterpyjama. Reken niet op een yogamatje: regel per persoon een echt matras, een dekbed en een kussen.
Welke pyjama draagt u op een slaapfeestje?
Drie dingen tellen meer dan de kleur. Bewegingsvrijheid: er wordt gespeeld, gedanst en op de grond gezeten, dus een ruime pyjama met elastische band werkt het best. Warmte: de nacht gaat vaak op de grond voorbij, in een kamer die tegen de ochtend afkoelt; in de winter is een lange pyjama van dik katoen of fleece een betere keuze dan een korte. En het groepseffect: bijpassende pyjama’s geven het feestje meteen een eigen gezicht.
Voor kleintjes blijft een tweedelige kinderpyjama het handigst om ’s nachts zonder hulp naar de wc te gaan. Bij een onesie met capuchon: check of uw kind hem zelf open en dicht kan doen. En stop een paar warme sokken in de tas.
Checklist voor het slaapfeestje
De rechterkolom kan zo in de uitnodiging.
| Wanneer | Voor de gastgever | In de tas van de gast |
|---|---|---|
| Drie weken vooraf | ☐ Datum, aantal gasten, uitnodiging verstuurd | ☐ Op tijd geantwoord |
| Een week vooraf | ☐ Allergieën, medicijnen, gewoonten en nummers verzameld | ☐ Allergieën en medicijnen gemeld |
| De dag ervoor | ☐ Boodschappen gedaan, matrassen en slaapzakken geteld, batterijen gecheckt | ☐ Pyjama en kleren voor de volgende dag |
| Op de dag zelf | ☐ Slaaphoek klaar, nachtlampje, vrij pad naar de wc | ☐ Slaapzak, kussen, knuffel, tandenborstel, warme sokken, zaklamp |
| Bij aankomst | ☐ Telefoonlijst op de koelkast, regels verteld | ☐ Eventueel medicijn gegeven aan de volwassene |
Een laatste tip van ervaren ouders: leg een matrasbeschermer, lakens en een reservepyjama klaar op een onopvallende plek. Na een ongelukje ’s nachts verschoont u alles zonder de anderen wakker te maken.

Hoe krijgt u iedereen in slaap?
Een slaapfeestje waarop niemand slaapt, is een fabeltje. In werkelijkheid zijn de kinderen de volgende dag uitgeput.
Zoveel slaap per 24 uur wordt aanbevolen voor kinderen van 6 tot 12 jaar; van 13 tot 18 jaar is het 8 tot 10 uur.
Paruthi e.a., 2016, consensus van de Amerikaanse academie voor slaapgeneeskunde, Journal of Clinical Sleep Medicine
Met licht uit om 21.30 uur en wakker worden rond 7.30 uur blijft een kind van 9 binnen die marge, ook als het nog een half uur kletst. Met licht uit om 1.00 uur en wakker om 7.00 uur zit het er ver onder. Meld de stiltetijd dus meteen bij aankomst.
Op een onbekende plek slaapt iedereen slechter, het bekende eerstenachteffect. Onderzoekers zagen bij vrijwilligers die voor het eerst in een slaaplab sliepen dat één hersenhelft minder diep sliep en alerter bleef, als een wachtpost: die reageerde sterker op ongewone geluiden en maakte de slaper sneller wakker. In de nachten daarna was dat verschil verdwenen (Tamaki e.a., 2016). Een nachtlampje, een deur op een kier en een stil huis helpen.
Bij jonge kinderen hangt een vast bedritueel samen met beter slapen. Het bestaat meestal uit een paar eenvoudige dingen: een licht tussendoortje, wassen en tanden poetsen, een verhaal of liedje, een knuffel (Mindell en Williamson, 2018). Doe er een groepsversie van, en geef een kleintje dat voor het eerst uit logeren gaat zijn eigen knuffel en kussen mee.
En de schermen? Van 67 studies bij schoolkinderen en tieners koppelt 90 % schermtijd aan korter of later slapen, al is een oorzakelijk verband niet aangetoond (Hale en Guan, 2015). De auteurs raden aan schermen te beperken, vooral voor en tijdens de slaapuren. De film met de groep kan prima; de telefoon in de slaapzak veel minder.
Slaapfeestje: wat men denkt, wat er gebeurt
Wat men denkt
- Het gaat erom dat niemand slaapt.
- Hoe meer kinderen, hoe gezelliger.
- Een enge film hoort erbij.
- Ze slapen het morgen wel bij.
Wat er gebeurt
- Uitgeputte, chagrijnige kinderen vanaf het middaguur.
- Boven de zes houdt één volwassene het niet bij.
- De bekendste oorzaak van huilend wakker worden.
- Een volle dag erna bederft de herinnering.
Houd de ochtend rustig: lang ontbijten, samen het kamp opruimen met muziek aan, en ophalen op de afgesproken tijd. Grote kans dat uw kind meteen vraagt wanneer het volgende is.
Veelgestelde vragen over een slaapfeestje
Wat is een slaapfeestje?
Een slaapfeestje, ook logeerpartij of pyjamafeestje genoemd, is een feestje waarbij een paar vrienden de avond en de nacht bij een van hen doorbrengen, in pyjama. Ze eten samen, spelen spelletjes, kijken een film, kletsen tot laat en slapen daar, vaak op matrassen op de grond. Het ontbijt de volgende ochtend hoort erbij.
Hoeveel kinderen nodigt u uit voor een slaapfeestje?
Voor een eerste keer met kinderen van 5 tot 7 jaar zijn twee of drie vriendjes genoeg. Tussen 8 en 13 jaar blijven vier tot zes gasten goed te overzien voor één volwassene. Daarboven beslist de ruimte: reken per slaapplek ongeveer twee meter bij één, plus een vrij pad naar de wc.
Wat doet u als een kind ’s nachts naar huis wil?
Dat gebeurt, zeker bij een eerste nacht van huis. Bied eerst een rustig moment aan, iets warms te drinken, het nachtlampje aan, een telefoontje met de ouders. Blijft het kind huilen, houd het dan niet tegen: bel de familie, die bereikbaar moet zijn en het kind moet kunnen ophalen. Maak er de volgende ochtend geen punt van.
Bronnen
Hale L., Guan S. (2015). Screen time and sleep among school-aged children and adolescents: A systematic literature review. Sleep Medicine Reviews, 21, 50-58. DOI: 10.1016/j.smrv.2014.07.007
Mindell J.A., Williamson A.A. (2018). Benefits of a bedtime routine in young children: Sleep, development, and beyond. Sleep Medicine Reviews, 40, 93-108. DOI: 10.1016/j.smrv.2017.10.007
Paruthi S., Brooks L.J., D’Ambrosio C., Hall W.A., Kotagal S., Lloyd R.M., Malow B.A., Maski K., Nichols C., Quan S.F., Rosen C.L., Troester M.M., Wise M.S. (2016). Recommended Amount of Sleep for Pediatric Populations: A Consensus Statement of the American Academy of Sleep Medicine. Journal of Clinical Sleep Medicine, 12(6), 785-786. DOI: 10.5664/jcsm.5866
Tamaki M., Bang J.W., Watanabe T., Sasaki Y. (2016). Night Watch in One Brain Hemisphere during Sleep Associated with the First-Night Effect in Humans. Current Biology, 26(9), 1190-1194. DOI: 10.1016/j.cub.2016.02.063