Inhoud
- Waar komt de traditie van de kerstpyjama voor het gezin vandaan?
- Identiek of op elkaar afgestemd: welke stijl kiest u?
- Welke maat kerstpyjama voor elk gezinslid?
- Welke stof voor de nacht na kerstavond?
- Een kerstpyjama voor de baby: waar let u op?
- En een kerstpyjama voor stellen?
- Hoe maakt u een geslaagde gezinsfoto in kerstpyjama?
- Wanneer bestelt u de kerstpyjama en wanneer trekt u hem aan?
- Veelgestelde vragen over de kerstpyjama voor het gezin
- Bronnen
Een kerstpyjama voor het hele gezin is hetzelfde dessin of dezelfde kleur voor iedereen, van baby tot opa en oma, meestal voor het eerst aan op kerstavond. Goed kiezen vraagt drie dingen: een maat per persoon volgens de maattabel van elk model, een stof die past bij de warmte in huis en een bestelling die vroeg genoeg is om nog te kunnen ruilen.
De gewoonte komt uit Engelstalige landen. In Nederland past ze precies tussen pakjesavond en oud en nieuw.
Waar komt de traditie van de kerstpyjama voor het gezin vandaan?
Geen datum, geen bedenker: de traditie van de bijpassende kerstpyjama heeft geen gedocumenteerde oorsprong. Meestal wordt ze gekoppeld aan de ‘Christmas Eve box’ van Britse en Amerikaanse gezinnen, een doos die op de avond van 24 december opengaat en bijna altijd een nieuwe pyjama bevat, iets voor warme chocolademelk en een boek. Zo dient de pyjama twee keer. Voor de nacht, en voor de foto’s op kerstochtend.
De matchende versie werd begin jaren 2010 populair, via Pinterest en daarna sociale media, waar de gezinsfoto in rode ruit een vast decembermoment werd.
In Nederland krijgt de kerstpyjama een eigen plek. De meeste cadeaus gaan traditioneel al op pakjesavond, 5 december, de deur uit, en pas als Sinterklaas het land uit is, komt de kerstboom erin. Kerst draait daarna vooral om samen zijn: kerstavond, gourmetten aan een lange tafel, familiebezoek verdeeld over eerste en tweede kerstdag. Een pyjama die iedereen op kerstavond aantrekt, past daar goed bij: geen extra cadeaustress, wel een gezamenlijk moment.
Waarom houdt zo’n gewoonte jaar na jaar stand? Een overzicht van 32 studies uit de periode 1950 tot 2002 maakt onderscheid tussen gezinsroutines, handelingen die u bijna zonder nadenken herhaalt, en rituelen, die een betekenis hebben voor het hele gezin. In de verzamelde studies gingen routines en rituelen samen met zelfvertrouwen bij de ouders, aanpassing bij de kinderen en tevredenheid in de relatie (Fiese et al., 2002). Een pyjama geneest natuurlijk niets. Maar het is precies het soort afspraak waar kinderen het jaar erna zelf om vragen.
Film, warme chocolademelk, wat later naar bed dan normaal: onze tips om een pyjamafeestje te organiseren werken net zo goed op kerstavond.
Identiek of op elkaar afgestemd: welke stijl kiest u?
Twee scholen. De identieke pyjama, hetzelfde dessin voor iedereen, geeft de duidelijkste foto en maakt het bestellen eenvoudig. De afgestemde variant houdt één kleur of motief gemeen, maar laat ieder een eigen model kiezen: een pyjamaset met broek voor de een, een onesie met capuchon voor de ander, een effen shirt met geruite broek voor de puber die weigert een rendier te dragen.
De dessins die elk jaar terugkomen
De rood met zwarte ruit blijft het vaakst gefotografeerd. Daarna volgen rendieren en herten, kerstbomen, sneeuwpoppen en sneeuwvlokken. In onze selectie kerstpyjama’s vindt u gezinsmodellen met kleine hertjes, met rendierprint of als onesie met rendierkapje, telkens in hetzelfde dessin van baby tot volwassene.
De kleuren: klassiek of rustiger
Het trio rood, groen en wit springt op elke foto naar voren, ook bij weinig licht. Rustigere tinten, gemêleerd grijs, ecru, dennengroen of donkerrood, hebben een echt voordeel: u draagt ze in februari nog zonder het gevoel in december te zijn blijven hangen. Een druk dessin leest bovendien slecht op een groepsfoto van 8 mensen, terwijl een middelgrote, regelmatige print ook van een afstand scherp blijft.
Welke maat kerstpyjama voor elk gezinslid?
Dat is de echte uitdaging van een gezinsbestelling: vijf of zes verschillende maten, waaronder die van kleintjes die snel groeien. Afhankelijk van het model lopen onze kerstpyjama’s voor het gezin van babymaten, vanaf 3 maanden of 0-6 maanden, tot 3XL voor volwassenen. Bij tweedelige sets kiest ieder een eigen maat, de baby heeft vaak een pakje uit één stuk.
| Voor wie | Maataanduiding | Ons advies |
|---|---|---|
| Baby, 0 tot 24 maanden | In maanden | Kies de maat die de baby eind december heeft, niet die van de dag van bestellen: op deze leeftijd gaat u in een paar maanden een maat omhoog. |
| Kind, 2 tot 10 jaar | In jaren | Twijfelt u tussen twee maten, neem dan de grootste. De pyjama gaat de hele winter mee, en een mouw kunt u omslaan. |
| Tiener | Laatste kindermaten (12 of 14 jaar, afhankelijk van het model) of S voor volwassenen | Vergelijk de maten in de tabel: veel tieners van 13 jaar dragen al een S. |
| Vrouw | Van S tot 3XL, afhankelijk van het model | Een pyjama zit ruim: houd uw gewone maat aan en neem een maat groter als u zwanger bent. |
| Man | Van S tot 3XL, afhankelijk van het model | De beenlengte geeft vaker problemen dan de breedte: controleer die in de maattabel. |
| Opa en oma | Volwassenenmaten | Liever een elastische tailleband en een makkelijk aan te trekken shirt dan een onesie met een rits op de rug. |
De betrouwbaarste methode kost 10 minuten. Leg een pyjama die iedereen goed past plat neer, meet de borstbreedte en de beenlengte, en vergelijk die met de maattabel op de productpagina. Niet alle gezinsmodellen vallen hetzelfde: vergelijk opnieuw als u halverwege van model wisselt.

Welke stof voor de nacht na kerstavond?
Op kerstavond is het in huis vaak warmer dan normaal: het gourmetstel staat uren aan, 10 mensen in de woonkamer, soms brandt de houtkachel. Daarna volgt de nacht, in een slaapkamer die niet warmer is geworden.
En warmte verstoort de slaap meer dan u denkt. Een overzichtsartikel over de thermische omgeving vat het zo samen: in het echte leven, met beddengoed en kleding, zorgt warmte voor meer wakker worden en minder diepe slaap en remslaap, terwijl bij kou juist beddengoed en kleding de slaap beschermen (Okamoto-Mizuno en Mizuno, 2012).
Van de lichtste naar de warmste stoffen
Een simpele regel. Voor de avond op de bank en de ochtend van de cadeaus zijn fleece en pilou pilou pyjama’s heerlijk. Om te slapen in een verwarmde kamer voorkomen katoen en flanel dat u om 3 uur ’s nachts bezweet wakker wordt. Lees altijd de samenstelling op de productpagina: onze gezinsmodellen zijn er in katoen, polyester en mengsels van beide.
Bent u een koukleum en blijft de slaapkamer fris, dan vergelijkt onze gids over de warme winterpyjama voor dames de warmste stoffen een voor een.
Een kerstpyjama voor de baby: waar let u op?
Rood rompertje, gebreid setje, onesie met rendierkapje: kerstkleding voor baby’s is gemaakt voor overdag en voor de foto. Voor de nacht veranderen de adviezen niet op 24 december.
De JGZ-richtlijn Preventie Wiegendood van het RIVM, waarop het advies van het consultatiebureau is gebaseerd, is duidelijk. Leg een baby altijd op de rug te slapen, in een eigen wieg of bedje, het eerste halfjaar bij de ouders op de kamer. Geen dekbed tot 2 jaar, geen kussen, knuffels of zachte voorwerpen in bed, een goed aansluitende trappelzak, het hoofd binnenshuis onbedekt en een slaapkamer van 15 tot 18 °C. De richtlijn raadt ook aan onrustige situaties, zoals drukke visites, reizen en logeerpartijen, in het eerste levensjaar tot een minimum te beperken: goed om te weten in een week vol familiebezoek.
De valkuil van de feestdagen is het stapelen: romper, dikke pyjama en winterslaapzak in een huis dat warmer is dan anders. Kies eerst de slaapzak op basis van de werkelijke temperatuur in de slaapkamer, en pas daarna de pyjama. Mutsje, strik en sierkapje gaan na de foto weer de commode op. Voor de stof van alledag legt onze vergelijking katoenen of fluwelen pyjama voor de baby uit wat het verschil is, en onze babypyjama’s vindt u ook buiten de feestdagen.
En een kerstpyjama voor stellen?
Nog geen kinderen, of zin in een avond met z’n tweeën voordat de familie komt: de kerstpyjama voor stellen houdt het idee, maar dan ingetogener. Twee opties. Hetzelfde dessin in twee modellen, of twee stukken die elkaar aanvullen: de een effen rood, de ander geruit in hetzelfde rood. Teksten die van de ene pyjama op de andere doorlopen, zorgen altijd voor een glimlach op de foto.
Voor een chiquere kerstavond heeft rood satijn zijn plek: het voelt koel aan om in te slapen en vangt mooi het licht van de kerstverlichting. Twijfelt u over het gevoel op de huid, dan legt ons artikel pyjama van satijn of zijde het verschil tussen beide uit.
Hoe maakt u een geslaagde gezinsfoto in kerstpyjama?
Licht doet de helft van het werk. Zet iedereen overdag voor een raam: eind december gaat de zon in Amsterdam al rond 16.30 uur onder, dus de foto van 24 december maakt u vroeg in de middag, die van eerste kerstdag ’s ochtends bij de cadeaus of het kerstontbijt. ’s Avonds doet u de plafondlamp uit en houdt u de kerstverlichting op de achtergrond, in plaats van een flits recht in het gezicht.
Voor de poses zijn er drie vaste waarden. Iedereen getrapt op de bank, de langsten achteraan. Iedereen onder het dekbed van het grote bed, hoofden naast elkaar op de kussens. Of alleen de voeten, in sokken, op een rij voor de kerstboom van groot naar klein. Een statief op ooghoogte van wie zit, voorkomt het bovenaanzicht dat figuren op een groepsfoto platdrukt. Zet de zelfontspanner op 10 seconden, schiet een serie en houd het bij 15 minuten: daarna haken de jongsten af.

Wanneer bestelt u de kerstpyjama en wanneer trekt u hem aan?
Een gezinsbestelling vraagt meer tijd dan een aankoop voor uzelf: maten verzamelen, passen, soms ruilen. Dit is de planning die wij gezinnen aanraden.
Van maten tot foto: de juiste planning
Half november: de maten
Meet een pyjama die iedereen goed past plat op en noteer de maten, ook voor de kinderen die tot kerst nog groeien.
Eind november of begin december: de bestelling
Bestel de hele set in één keer, in hetzelfde model, zodat iedereen hetzelfde dessin heeft.
Bij ontvangst: passen
Laat iedereen de pyjama dezelfde dag passen, zodat er nog tijd is om een maat te ruilen.
Kerstavond: aantrekken
Na het eten of vlak voor het eerste cadeautje, en aanhouden tot de ochtend van eerste kerstdag.
Sommige gezinnen halen hem al tevoorschijn zodra de kerstboom staat, voor de filmavonden in het weekend. Andere geven hem op kerstavond cadeau, in een doos, op z’n Engels. Er is geen regel, behalve de regel die bij u thuis jaar na jaar standhoudt.
Vooral bij kinderen onder de 5 jaar past de kerstpyjama in een bedritueel dat u die avond beter kunt aanhouden, ook al is het later: badje, verhaaltje, knuffel. Dezelfde stappen helpen een kind dat opgewonden is van de avond om in slaap te vallen.
kinderen van 0 tot 5 jaar gevolgd in 13 landen of regio’s: hoe regelmatiger het bedritueel, hoe sneller het inslapen, hoe minder nachtelijk wakker worden en hoe langer de nacht.
Mindell et al., 2015, Sleep
Veelgestelde vragen over de kerstpyjama voor het gezin
Hoe stemt u de kerstoutfits van het gezin op elkaar af?
Kies een gemeenschappelijke rode draad in plaats van voor iedereen precies hetzelfde: een kleur, een ruit of een dessin dat ieder op zijn eigen manier draagt. Voor kerstavond lost een bijpassende pyjama de vraag in één keer op. Voor het kerstdiner op eerste kerstdag neemt een kersttrui in dezelfde kleuren het stokje over.
Waar vindt u een kerstpyjama voor het hele gezin?
Zoek één model dat in alle maten bestaat, van baby tot volwassene, in plaats van losse stukken van verschillende winkels: de kleuren van hetzelfde dessin verschillen per fabrikant. Controleer op de productpagina of elke maat die u nodig hebt beschikbaar is voordat u de hele set bestelt.
Bestaan er kerstpyjama’s voor het gezin in grote maten?
Ja. In onze selectie gaan verschillende gezinsmodellen tot 3XL, voor vrouwen en voor mannen. De maten verschillen wel per model: vergelijk de maattabel met een pyjama die u goed past, plat neergelegd, in plaats van alleen op de letter te vertrouwen.
Kan de hond ook mee in kerstpyjama?
Veel gezinnen doen het voor de foto. Het makkelijkst is een bandana of een strik in de kleur van de pyjama, die u alleen tijdens de foto’s omdoet en daarna weer afhaalt. Een dier dat krabt, verstijft of de kleding probeert af te schudden, laat duidelijk weten dat het liever vanuit de mand toekijkt.
Bronnen
Fiese B.H., Tomcho T.J., Douglas M., Josephs K., Poltrock S., Baker T. (2002). A review of 50 years of research on naturally occurring family routines and rituals: cause for celebration? Journal of Family Psychology, 16(4), 381-390. DOI: 10.1037/0893-3200.16.4.381
Mindell J.A., Li A.M., Sadeh A., Kwon R., Goh D.Y.T. (2015). Bedtime routines for young children: a dose-dependent association with sleep outcomes. Sleep, 38(5), 717-722. DOI: 10.5665/sleep.4662
Okamoto-Mizuno K., Mizuno K. (2012). Effects of thermal environment on sleep and circadian rhythm. Journal of Physiological Anthropology, 31, 14. DOI: 10.1186/1880-6805-31-14